تبلیغات
gorganet گرگان نت GORGAN

خطر ابتلا به آنفولانزا واقعا جدی است ، مراقبت را از خودتان شروع کنید ! (1)

بر اساس گزارش نهادهای ملی و بین المللی در زمینه بهداشت و سلامت، سالانه افراد بسیار زیادی بر اثر انواع بیماریها جان خود را از دست می دهند که در این میان بیماریهای قلبی و گوارشی و حوادث مختلف در صدر آن قرار دارند. بیماریهایی نیز وجود دارند که علی رغم مسری بودن، به علت اینکه برای جان انسانها کمتر خطرناک هستند به همان نسبت کمتر در معرض توجه جدی قرار داشته اند که بیماری آنفلوانزا یکی از آنهاست.

 اما در مورد انواع خاصی از آنفلوانزاها مانند نوع خوکی که اخیرا به اندازه گستره حیات، گسترش یافته است اوضاع متفاوت است. میکروب ها و ویروس هاس بیماری زا در انسان به علت تغییرات و جهش های ژنتیکی در طول زمان در مقابل داروهای موجود مقاوم شده و حتی ممکن است یک بیماری جدید ایجاد شود. برخی از بیماریها بین انسان و حیوان مشترک هستند و از هرکدام به طرف مقابل سرایت می کنند؛ این گونه بیماریها به علت مسری بودن و در تماس بودن انسان و حیوان به مراتب خطرناک تر هستند.

 متاسفانه بیماری آنفلوانزا از نوع خوکی دارای تمام شاخصه های یک بیماری مسری و خطرناک است که علی رغم تلاشهای مجدانه مققان پزشکی هنوز داروی موثری برای پیشگیری یا درمان قطعی آن وجود ندارد. (البته این موضوع صرفا به انفلوانزای خوکی مربوط نیست بلکه در مورد تمام انواع آنفلوانزاها صدق می کند) بنابراین آنفلوانزا از حالت یک بیماری معمولی با درجه خطر پایین به یک بیماری کشنده و عالمگیر تبدیل شده و نگرانی جدی تمامی مردم، دولتها و نهادهای ملی و بین المللی در زمینه بهداشت و سلامت را موجب شده است و در ماههای اخیر به یک بحران جهانی تبدیل شده است.

بنابراین بررسی خاستگاه، انواعَ، علائم، روشهای پیشگیری و درمان، جنبه های سرایت و آمار مرگ ومیر مربوط به آن در ایران و جهان بسیار حایز اهمیت است که به آن می پردازیم

1- تعریف و انواع 

   آنفلوانزاى خوکی (  Swine flu) یك بیمارى تنفسى خوك‌ها است که توسط ویروس آنفلوانزاى نوع H
۱N۱  ایجاد می شود .این نوع آنفلوآنزا معمولا در  خوك‌ها بروز می کند . ویروس‌هاى آنفولانزاى خوكی حد بالایی از آلودگی و بیمارى را سبب می شوند البته آمار مرگ و میر ناشی از آن در میان خوک ها معمولا کم است و کشندگی زیادی ندارد . آنفلوآنزای خوکی  معمولا به انسان منتقل نمی شود، هرچند گاهی در موارد نادر این ویروس به انسان، به خصوص افرادی که با خوک ها در تماس نزدیک بودند سرایت می کرد. موارد نادری از انتقال این ویروس از انسان به انسان نیز ثبت شده بود.

 ویروس‌هاى انفولانزای خوکی میزبان اصلی شان خوک است اما می توانند مرغ ها و حتی انسانها را آلوده کنند. ویروس‌هاى آنفولانزاى خوكی دائماً تغییر شکل می دهند. البته خوك‌ها به وسیله آنفلوانزاى مرغى هم می توانند آلوده شوند گرچه به اندازه نوع خوکی در این حیوانات مهاجم نیست. ویروس‌هاى آنفلوانزا وقتى از خوک آلوده خوک دیگری را آلوده می کند می تواند تغییر شکل داده و نوع رفتارش نیز تغییر  مى كند  ، ویروس‌ها می توانند دوباره جور شوند ( یعنى ژن‌ها را با هم عوض مى كنند) و  توانایی ویروس ها و همچنین میزبانی خوک برای هر سه نوع آنفلوآنزای خوکی مرغی و انسانی این خطر را ایجاد می کند که ویروس‌هاى جدید كه مخلوط انواع خوك ، انسان و نوع ویروس‌هاى آنفلوانزاى مرغى می باشند پدیدار بشوند. با تغییرات در طى سالها انواع متفاوت ویروس‌هاى آنفولانزاى خوك پدیدار شده‌اند.

   
اما چه چیزی ویروس كنونی را تبدیل به ویروسی خطرناك كرده است؟ ویروس خوكی نیز مانند تمام ویروس های دیگر خود را تغییر می دهد. اگر خوك های مبتلا به آنفلوانزای خوكی همزمان به آنفلوانزای انسانی یا پرندگان نیز مبتلا باشند، این ویروس ها می توانند در بدن حیوان ژن های خود را تعویض كنند. بدین ترتیب نوعی جدید از ویروس به وجود می آید كه هم ژن های انسان و هم ژن های حیوان را در خود دارد. این همان اتفاقی است كه ظاهرا در مورد ویروس كنونی افتاده است.  گونه های “A H1N1 ویروس آنفلوانزا برای نخستین بار در سال 1930 میلادی قرنطینه شدند

2- خاستگاه و تاریخچه

 نخستین ساعات روز شنبه (5 اردیبهشت) بود كه واژه “آنفلوانزای خوكی” به رسانه ها راه پیدا كرد، واژه ای كه در روزهای اخیر تبدیل به سرخط اصلی اخبار شده است. ابتلا به آنفلوانزای خوكی در روزهای گذشته، برای نخستین بار در مكزیك مشاهده شد و پس از آن نیز در ایالت های جنوبی ایالات متحده، مواردی مشابه گزارش شد. تعداد كشته شدگان و مبتلایان این بیماری در مكزیك در فاصله کوتاهی به هزاران نفر رسید و بانك جهانی برای مقابله با این بیماری، 225 میلیون دلار در اختیار دولت مكزیك قرار داد.

 اولین بار در جهان، بیماری آنفلوانزای خوکی در سال
۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ گزارش شد که دنیا درگیر جنگ جهانی اول بود. موارد مشکوک در ابتدا در اسپانیا دیده شدند، اما سپس آمریکا نیز به ویروس این بیماری آلوده شد و در نتیجه ۵۰۰ نفر قربانی آن شدند.

احتمالاً بهترین نمونه کشف شده از آنفلوآنزای خوکی یك اپیدمی آنفولانزاى خوكی در  میان سربازها در سنگر دیكس نیوجرسى در  سال
۱۹۷۶ میلادی است . براى تایید این بیماری در آن سال ۴ نمونه عکس سینه با استفاده از  اشعه ایكس وجود دارد که ابتلا به  سینه‌ پهلو را در حداقل ۴ سرباز تایید می کند و یک مورد مرگ نیز در آن زمان ثبت شده است . طبق مدارک همه این بیماران سابقاً سالم بوده اند . ویروس بیماری در یك محیط كارآموزى باعث آلودگی یک سرباز گشته بود و به نظر می رسد با پخش مجدود در بین سربازان انتشار یافته و پس از یک ماه بیماری ناپدید گشت .

منبع ویروس، زمان دقیق بروز آن در سربازها ی مستقر در سنگر دیكس و علت انتشار محدود آن و همچنین ناپدید شن بیماری همچنان ناشناس مانده است . آنفلوآنزای سنگر دیكس به دلیل وجود یک ویروس جانورى در جمعیت انسانی متراکم در داخل سنگرها انتشار یافته و ممکن است تماس كامل با حیوانات آلوده در مکان شلوغ سنگر در فصل زمستان پیش آمده باشد . عامل ویروس مسبب این بیماری در سنگر دیكس آنفلوانزاى خوکی  (H
۱N۱نامیده ‌شده بود.

 یك بروز آلودگى آنفولانزاى خوك در خوك‌ها در ویسكانسین در
۱۹۸۸  میلادی مشاهده شد که منجر به چندین آلودگى انسانها  شد ، اگرچه این حالت منتج به اپیدمی آنفلوآنزای خوکی نشد .

 در سپتامبر
۱۹۸۸، نیز یك زن حامله  ۳۲ ساله به دلیل سینه ‌پهلو بسترى شده بود و پس از ۸ روز مرد ؛ یك ویروس انفلوانزاى خوکی كشف ‌شده بود .  در شرح حال او شروع بیماری از چهار روز پیش ذکر شده بود ، بیمار به یك نمایشگاه فستیوال خوک در شهر خود رفته بود و با خوک ها تماس نزدیک داشت.

در گذشته، (CDC) گزارشاتی از احتمال آلودگى انسان به ویروس آنفلوانزا خوک را طی دو سال دریافت كرد اما از دسامبر
۲۰۰۵، تا فوریه ۲۰۰۹، ۱۲ مورد آلودگى انسان به نوع مهاجم  به انسان آنفلوانزا آنفلوآنزای خوکی با گزارش‌ شد.

 دکتر پیتر کوان، استاد همه گیر شناسی و بهداشت عمومی در کالج دام پزشکی دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی معتقد است: " H1N1 که به نام آنفولانزای اسپانیایی نیز شناخته می شود، به خاطر شیوع یک ویروس متفاوت که در سال 1918 پدیدار شد و باعث از بین رفتن تعداد قابل توجهی از خوک ها و انسان ها گردید، در آغاز "آنفولانزای خوکی" نامیده شد

احتمال داده می شود که منشاء ویروس H1N1 سال 1918 یک پرنده وحشی بوده باشد ولی منشاء قطعی آن ناشناخته مانده است." آنفولانزای اسپانیایی تا 50 میلیون نفر را در سراسر جهان به هلاکت رساند، که نزدیک به نیمی از آنها جوانان بالغ و سالم بودند.  

3- ویژگی ها

خوکها ممکن است به صورت همزمان با چند نوع ویروس متعلق به این زنجیره شامل انواع انسانی و نوع پرندگان آلوده شوند. این حضور همزمان چند نوع ویروس امکان تبادل قطعات ژنی بین ویروس ها را فراهم می کند و منجر به پیدایش نوع جدیدی از ویروس می گردد. خطر اصلی این ویروس نو پدید، آشنا نبودن سیستم ایمنی بدن موجود زنده با عامل بیماریزاست که میتواند عوارض وخیمی ایجاد کند. این عوارض از یک سو عبارت است از گسترش سریع و بی رویه بیماری و از سوی دیگرشدت بیماریزایی و مرگ و میر وسیع آن است.

 ابتلای انسان به آنفلوآنزای خوکی معمولاً به صورت تک گیر ونحوه انتقال آن تصادفی واز حیوان به انسان می باشد، اما افزون بر مشاهدات آزمایشگاهی، شواهد تاریخی که از شیوع گسترده و دنیاگیر بیماری در سال 1918 وپس از آن دردهه 70 میلادی وجود دارد نشانگر احتمال قوی انتقال بیماری از انسان به انسان است

از آنجا که علائم بیماری و الگوی ابتلا فصلی آن به سایر عفونت های حاد تنفسی شباهت بسیار دارد، به جز در مواردی نظیر مورد اخیرکه تبدیل به خطری بالقوه از منظر بهداشت عمومی می شود، ناشناخته باقی می ماند.
علائم بیماری به طورمعمول، سردرد، سرفه، سرگیجه، تهوع واستفراغ می باشد.

ویروس آنفلوآنزای خوکی در برابر حرارت ناپایدار است و در دمای 70 درجه سانتی گراد از بین می رود. این موضوع به خوبی نشان می دهد که چنانچه تهیه و فرآوری مواد غذایی تهیه شده از گوشت خوک مطابق راهنمای عمل استاندارد و جهانی آن باشد، موجب انتقال بیماری نخواهد بود و سرایت بیماری در همه حال از طریق قطرات تنفسی است.

خطر همه گیری جهانی تنها در صورتی شدت می یابد که جهش قطعات ژنی ویروسها منجر به توانایی ویروس در انتقال بلاواسطه انسانی در ارتباطات روزمره معمولی شود، و اگر چنین شود پیش بینی آینده سلامتی و بهداشت در جهان سخت یا دقیقتر بگوییم ناگوار خواهد بود

البته در ترسیم چنین آینده ای مسلماً عوامل باز دارنده بسیاری نقش دارند. ویروس هایی که سبب بیماری در مناطقی از مکزیک و ایالات متحده شده اند، از نظر ژنتیکی پیدایش متشابهی دارند. این یک گونه حیوانی ویروس H1N1 است و توان بالقوۀ همه گیر شدن را در خود دارد، زیرا به  انسان ها سرایت می کند.

4- علایم و نشانه ها


 نشانه‌هاى قابل‌انتظار آنفولانزاى خوكی در انسان ها مانند نشانه‌هاى آنفلوانزاى فصلى انسان است.  حمله ناگهانى تب، بی حالی، در خود فرورفتن،  بى اشتهایى و سرفه كردن . همچنین تعدادی از افراد آلوده با آنفولانزاى خوكی دچار سردرد، سرماخوردگی، گلودرد، کوفتگی و درد مفصل، عطسه‌، ناراحتی تنفسی، سرخ شدن یا التهاب و آبریزش از بینی می گردند  . در مواردی نیز تهوع، و استفراغ و اسهال نیز گزارش شده است .


5- راههای انتقال و شیوع

آنفلوآنزای خوکی از دهان و بینی منتقل می شود و یک بیماری مجاری تنفسی است با این وجود دانشمندان هنوز نمی دانند که گونه تازه H1N1 که در مکزیک پیدا شد، چگونه به انسان انتقال یافت.

 ویروس‌هاى آنفلوانزا خوکی می تواند به طور مستقیم از خوك‌ها به انسانها سرایت کند . آلودگى انسان با ویروس‌هاى انفلوانزای خوك‌ها در هنگامی که انسانها در کنار خوکها قرار می گیرند اتفاق می افتد از قبیل کار در انبارهاى خوكها و در  کشتارگاه دام ها و یا مراکز نگهداری و پرورش خوک ها .

 همچنین انتقال انسان  به انسان آنفولانزاى خوك مى تواند اتفاق بیفتد . این به همان طریق آنفلوانزاى فصلى انسان ها اتفاق می افتد و انتقال انسان به انسان اساساً رو در رو و به وسیله سرفه كردن یا عطسه انسانها ی آلوده با ویروس آنفلوانزا اتفاق می افتد
مردم با دست زدن به چیزهایی که  با ویروس‌هاى انفلوانزا خوکی آلوده است و سپس دست زدن به دهانشان ممكن است آلوده بشوند .


محققان هنوز اطلاعات کاملی را از نحوه انتقال ویروس آنفلوآنزای خوکی به دست نیاورده اند. سازمان بهداشت جهانی به تازگی برآورد خود مبنی بر سهولت انتقال این ویروس میان انسان ها منتشر کرده است. اگر با کسی در تماس هستید که سرماخوردگی دارد، با او دست ندهید و روبوسی نکنید. ویروس آنفلوآنزا در اماکن عمومی وجود دارد و تماس با سطوحی مانند دستگیره اتوبوس و صفحه کلید کامپیوتر به راحتی شما را آلوده می کند. اگر دستان خود را به دستگیره در یا اتوبوس زده اید، آن را به دهان و بینی خود نزنید.

 دانشمندان هنوز نمی‌دانند كه ویروس این بیماری در صورت تماس زیاد و طولانی مدت از بیمار به افراد سالم انتقال می‌یابد یا اینكه حتی كوچكترین تماس می‌تواند باعث انتقال ویروس شود. ویروسهای آنفلوآنزا می‌توانند تا چندین ساعت روی سطوح باقی بمانند و از دست و صورت بیماران منتقل شوند. طریقه شیوع این بیماری به هر صورت که باشد نتیجه این است که در حال حاضر بسیاری از کشورهای دنیا را در بر گرفته و انتظار می رود تمامی کشورها را در بر بگیرد.

 فراگیری گسترده این ویروس در سطح جهانی نیز از خطرهای دیگری است كه در مورد آن هشدار داده شده و سازمان بهداشت جهانی وارد شدن آن به مرحله شش یا شیوع جهانی را تایید کرده است.

 ویروس یادشده می تواند از راه مسافران به دیگر كشورها نیز منتقل شود. مارگارت چان، رئیس سازمان بهداشت جهانی گفته بود که مشاهده بیماری خود می تواند خطر بالقوه ای برای انتشار جهانی آن باشد. این احتمال قوی است كه بسیاری از مردم در برابر نوع جدید ویروس ایمن نباشند.

 بر اساس اعلام مركز پیشگیری از بیماری های واگیر ایالات متحده، آنفلوانزای خوكی از راه مواد غذایی منتقل نمی شود

6- راههای تشخیص


 براى تشخیص دادن انفولانزای خوکی یك آلودگى ، عموماً نمونه تنفسى احتیاج است نمونه ها در
۴ تا ۵ روز اول بیمارى باید جمع گردد (یك شخص وقتى آلوده است ویروس را به احتمال زیاد به اطراف پراکنده می کند ). با این وجود، تعدای از اشخاص آلوده ، مخصوصاً بچه‌ها، ویروس را براى ۱۰ روز و یا بیشتر ممكن است انتقال دهند
.
 ادامه مطلب در پست بعد